Magurki (1 108 m n.p.m.) to niepozorna góra w Gorcach, położona w bocznym paśmie Gorca, we wsi Ochotnica Górna. Na szczycie znajduje się urokliwa wieża widokowa, która przy dobrej pogodzie oferuje szeroką panoramę w kierunku południowym – m.in. na cały mur Tatr. Góra jest stosunkowo łatwo dostępna dwiema znakowanymi trasami. Pierwszą, a zarazem krótszą z nich, jest ścieżka edukacyjna „dolina rzeki Jaszcze”. Pętla liczy sobie niespełna 10 kilometrów, wymaga pokonania zaledwie 400 metrów różnicy wysokości, a startuje z ochotnickiego osiedla Jaszcze. W niniejszym wpisie skupię się jednak na szlaku dłuższym i nieco ciekawszym, a mianowicie na zachodniej pętli Szlaku Kultury Wołoskiej. Trasa prowadzi przez szereg przepięknych lasów i urokliwych polan, a jej start i meta ulokowane są w samym centrum Ochotnicy Górnej. Cała pętla liczy sobie ok. 13 kilometrów długości oraz wymaga pokonania ok. 650 metrów różnicy wysokości. Zapraszam serdecznie na relację!
Pętla zachodnia Szlaku Kultury Wołoskiej nie przekracza granicy Gorczańskiego Parku Narodowego, dlatego wybierając się w tą trasę nie musicie kupować biletów wstępu!
Spis treści
- Start z Ochotnicy Górnej
- Wędrówka Szlakiem Kultury Wołoskiej
- Magurki (1 108 m n.p.m.) – wieża widokowa
- Zejście do osiedla Forendówki
- Osiedle Holina i powrót przez Rokitowiec
- Mapa wycieczki
- Bibliografia
Start z Ochotnicy Górnej
Wycieczkę rozpoczynamy na bezpłatnym parkingu w malowniczej miejscowości Ochotnica Górna (ok. 610 m n.p.m., współrzędne: 49.5101111N, 20.2463581E). Bardzo ciekawy był już sam dojazd w to miejsce. Jechaliśmy bowiem przez przełęcz Knurowską (846 m n.p.m.), oddzielającą od siebie dwie podstawowe części Gorców – rozróg Turbacza od pasma Lubania. Utwardzoną drogę zbudowali tu jeszcze Austriacy – na przełomie XIX i XX wieku, na cele militarne.
Ochotnica Górna leży w dolinie rzeki o tej samej nazwie, w samym sercu Gorców. Historia miejscowości sięga 1416 roku, kiedy to Władysław Jagiełło wydał jej dokument lokacyjny. Dzięki temu, Ochotnica uchodzi za pierwszą w Polsce wieś na „prawie wołoskim”. Owo prawo było niczym innym, jak takim zbiorem reguł lokacyjnym, który dostosowany był do trudnych, górskich warunków oraz pasterskiego charakteru nowych, beskidzkich osad.
A kim byli owi Wołosi? Otóż Wołosi byli ludem pasterskim, który pierwotnie zamieszkiwał tereny dzisiejszej Rumunii. W XIV wieku, szukając schronienia i nowych pastwisk po najazdach tureckich, zaczęli migrować łukiem Karpat na północ i zachód, docierając ostatecznie do Polski. Wołosi przywieźli ze sobą bogatą kulturę pasterską, walnie przyczyniając się do budowy szczególnej tożsamości regionu (opartej od tego czasu na redykach, serach i owcach) oraz na zawsze zmieniając krajobraz tak Gorców, jak i pasm sąsiednich.
Wędrówka Szlakiem Kultury Wołoskiej
Wychodzimy z parkingu w Ochotnicy Górnej i przez ok. 200 metrów podążamy chodnikiem przy głównej drodze miejscowości. Następnie skręcamy w lewo – na osiedle Jaszcze, rozpoczynając realizację pętli zachodniej Szlaku Kultury Wołoskiej. Nie jest to wprawdzie szlak PTTK, ale pozostaje dobrze oznakowany – czerwonymi tabliczkami oraz charakterystycznymi, drewnianymi słupkami z góralskim wzorkiem.
Przez następne 2,5 kilometra kontynuujemy drogą asfaltową, spacerując wśród urokliwych zabudowań Ochotnicy Górnej. Sporo tu jeszcze drewna – zarówno na pomieszczeniach gospodarskich, jak i okazałych budynkach mieszkalnych! Po kilkudziesięciu minutach domów robi się jakby mniej, a przewagę przejmują urokliwe lasy i rozległe łąki. Na wysokości ok. 700 m n.p.m. skręcamy w lewo, dochodząc do drugiej tablicy informacyjnej Szlaku Kultury Wołoskiej (pierwszą musieliśmy przeoczyć). Dowiadujemy się z niej, że znajdujemy się obecnie na przysiółku Kosarzyska, gdzie niegdyś lubił przebywać wielki działacz PTTK i popularyzator turystyki górskiej, Władysław Krygowski.
Niedługo później asfalt zamienia się w drogę gruntową, a nachylenie terenu stopniowo przechodzi z całkiem łagodnego do umiarkowanie stromego. Spacer umilają wszędobylskie polany i kojące widoki na zalesione, łagodne zbocza. Na wysokości ok. 900 m n.p.m. osiągamy natomiast kolejne zabudowania – gospodarstwo Królczyków. Z treści kolejnej tablicy informacyjnej wynika, że stoimy właśnie przed wzorcowym przykładem gospodarstwa samotniczego, będącego śladem wołoskiej gospodarki w Gorcach. Bezpośredni wpływ na powstawanie tego typu osiedli miały duże odległości pomiędzy stałymi chatami mieszkalnymi baców a sezonowymi pastwiskami. Z tychże względów, powstawała potrzeba pobudowania prowizorycznych chałup, służących za schronienie w miesiącach letnich. Tymczasowa zabudowa z czasem przekształcała się w siedziby całoroczne, tak jak przypadku prezentowanego gospodarstwa Królczyków.
Po kilku minutach dalszego podejścia osiągamy Kolibę pod Magurą, czyli drewniany szałas pasterski z końca XIX wieku. Nieopodal chatki znajdujemy miejsce na ognisko oraz… porzuconą wannę. Z tutejszej polany roztacza się natomiast sympatyczny widok na pasmo Lubania.
Idąc dalej, kontynuujemy spacer pośród pięknych lasów i sympatycznych polan. Po osiągnięciu wysokości 1 050 m n.p.m. teren ulega wyraźnemu wypłaszczeniu, a po prawej stronie od czasu do czasu miga panorama na charakterystyczną kopułę Gorca (również z wieżą widokową). Rany, jak tu wszędzie ładnie!
Magurki (1 108 m n.p.m.) – wieża widokowa
W nieco ponad pięć kilometrów od opuszczenia parkingu w Ochotnicy Górnej, wychodzimy na rozległą halę Magurki. Jest to jedna z dziesiątek, urokliwych gorczańskich polan, przeznaczonych niegdyś do wypasu. Hale mają pochodzenie antropogeniczne, a powstawały poprzez kontrolowane wypalanie wybranych fragmentów lasu (tzw. „cyrhlenie”). Magurki należą zresztą do najstarszych polan gorczańskich. Początki jej eksploatacji sięgają przełomu XIV i XV wieku, co oznacza, że wypas prowadzili tu już członkowie pierwszej wołoskiej migracji osadniczej.
Dziś, gdy wypas dawno już ustał, polany stopniowo zarastają, co nie tylko zmniejsza bioróżnorodność, ale również i negatywnie wpływa na atrakcyjność turystyczną Gorców. Aby temu przeciwdziałać, organizuje się wypasy kulturowe, polegające na sporadycznym wypuszczaniu owiec na ich dawne pastwiska. Od 2010 roku dzieje się to również na Magurkach.
W taki oto sposób, kilka minut po godzinie 11 docieramy do wieży widokowej na szczycie Magurki (1 108 m n.p.m.). Oznacza to, że niespieszny spacer z centrum Ochotnicy Górnej zajął nam około dwie godziny. Ze względu na miejscowe zachmurzenie, Tatr z wieży widokowej dzisiaj nie widać. Pomimo tego, panoramę w dalszym ciągu określiłbym jako bardzo sympatyczną. Świetnie widać bowiem kilka spośród najwyższych gorczańskich szczytów – m.in. Kiczorę, Jaworzynę Kamienicką, Kudłoń, Gorc, a i hala Magurki wygląda z góry naprawdę przyjemnie.
Wieża widokowa na Magurkach powstała w 2015 roku jako jeden z czterech tego typu obiektów na terenie gminy Ochotnica Dolna. Pozostałe znajdują się na Gorcu, Lubaniu oraz na górze Koziarz w sąsiednim Beskidzie Sądeckim.
Zejście do osiedla Forendówki
Po krótkiej przerwie na długie śniadanie, kontynuujemy wycieczkę Szlakiem Kultury Wołoskiej. Z Magurek schodzimy w kierunku południowym, podążając szeroką i dobrze oznakowaną ścieżką. Na odcinku mijamy kilka stromszych i bardziej kamienistych fragmentów, ale nachylenie terenu generalnie nie jest znaczne.
W nieco ponad kilometr od opuszczenia wieży widokowej, wychodzimy na Kurnytową Polanę. Na hali stoi drewniany dom mieszkalny z 1839 roku – Kurnytowa Koliba. Wedle tablicy informacyjnej, budynek jest najstarszym, niesakralnym zabytkiem w całych Gorcach i stanowi kolejny przykład tzw. „zarębka” – niewielkiej wysokogórskiej osady, wyrębywanej w lesie daleko od zwartej zabudowy wsi. Jesienią i zimą 1944 roku chata stanowiła siedzibę dowództwa IV Batalionu I Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej pod dowództwem kapitana Juliana Zapały, pseudonim „Lampart”.
Kilkanaście minut później wracamy na drogę asfaltową, wychodząc pośród zabudowań niewielkiego osiedla Forendówki (ok. 760 m n.p.m.). W tym miejscu natrafiamy na niewielki staw z hodowlą płazów, prowadzoną przez Gorczański Park Narodowy.
Osiedle Holina i powrót przez Rokitowiec
Na osiedli Forendówki skręcamy w lewo, rozpoczynając srogie podejście na osiedle Holina. Kolejna z tabliczek informuje nas, że znajdujemy się na fragmencie szlaku rowerowego „Kasia Niewiadoma – Ochotnica Challenge”. Nazwa nie jest oczywiście dziełem przypadku. Katarzyna Niewiadoma, nasza najlepsza kolarka oraz triumfatorka kobiecego Tour de France w 2024 roku, pochodzi właśnie z Ochotnicy Górnej. Cóż… jeżeli ta dziewczyna trenowała na tych absurdalnych, dwudziestosześcioprocentrowych podjazdach, to absolutnie mnie nie dziwi, że jest aż taka dobra.
Na przestrzeni niespełna kilometra pokonujemy ok. 130 metrów różnicy wysokości i wychodzimy pośród domy osiedla Holina. Kolejna z tablic informuje nas, że w latach powojennych ta spokojna osada była bazą kontrowersyjnych oddziałów partyzanckich majora Józefa Kurasia, pseudonim „Ogień”.
Na osiedlu Holina skręcamy w prawo – ponownie na drogę leśną. Trawersujemy kulminację Szlagówki (954 m.p.m.) oraz rozpoczynamy zejście łagodnym, urokliwym grzbietem. Na przestrzeni kolejnych kilkudziesięciu minut mijamy wierzchołek Rokitowca (896 m n.p.m.) oraz wychodzimy na rozległy teren otwarty. Nie ukrywam – zakochuje się w tej polanie niemal od pierwszego wejrzenia. Czułem, że podróż Szlakiem Kultury Wołoskiej może być sympatycznym spacerem, ale nie spodziewałem się, że widoki będą aż tak urocze, sielskie i kojące. Niedługo później, przed nami rozpościera się panorama na zabudowania Ochotnicy Górnej. Niespiesznie schodzimy więc do miejscowości, ciesząc się słońcem, błękitem nieba i nadchodzącą wiosną.
Do samochodu docieramy ok. 14.15, co oznacza, że cała wycieczka zajęła nam ok. 5 godzin. Był to dobry, odprężający spacer, wypełniony kojącą naturą i samymi pozytywnymi emocjami. Szlak Kultury Wołoskiej zdecydowanie na plus!
Data wycieczki: 21 marca 2026 roku
Statystyki wycieczki: 13 km; 650 metrów różnicy wysokości
Dziękuję za poświęcenie czasu na przeczytanie mojego wpisu! Jeśli chcesz być na bieżąco z nowymi treściami, zapraszam do śledzenia mnie na Facebooku i Instagramie! Będę wdzięczny za każde polubienie, komentarz i udostępnienie. Jeżeli uważasz moje treści za wartościowe i chcesz mnie wesprzeć, zapraszam do postawienia mi wirtualnej kawy na buycoffee.to.
Mapa wycieczki
Bibliografia
- tablice informacyjne Szlaku Kultury Wołoskiej.
