Luboń Wielki (1 022 m n.p.m.) w Beskidzie Wyspowym [opis szlaków]

Luboń Wielki to piąty co do wysokości szczyt Beskidu Wyspowego (po Mogielicy, Ćwilinie, Jasieniu i Modyni). Na jego wierzchołku znajduje się rozległa polana z panoramą w kierunku północnym oraz bardzo charakterystyczne schronisko turystyczne (w zależności od tego jak liczyć Kudłacze będzie to jedyny lub jeden z zaledwie dwóch obiektów tego typu w całym paśmie). Luboń Wielki jest książkowym przykładem „wyspy Beskidu Wyspowego”: pojedynczy, kilkukilometrowy grzbiet, opadający stromymi stokami do pobliskich miejscowości.

Ze względu na gęstą siatkę szlaków turystycznych, na Luboń Wielki można z powodzeniem dojść na szereg różnych sposobów:

• szlakiem żółtym z Rabki-Zdrój Zaryte [3,5 km; 550 metrów różnicy wysokości, mapa] – Perć Borkowskiego
• szlakiem niebieski z Rabki-Zdrój Zaryte [3,6 km; 550 metrów różnicy wysokości, mapa]
• szlakiem zielonym z centrum Rabki-Zdrój [8,3 km; 550 metrów różnicy wysokości; od szosy nr 28 z Rabki Zdrój-Zaryte tym wariantem 5 km; 540 metrów różnicy wysokości; mapa]
• szlakiem czerwonym z Glisnego [2 km; 380 metrów różnicy wysokości, najkrótszy wariant, mapa],
• szlakiem niebieskim z Naprawy bez Luboń Mały [7,5 km; 375 metrów różnicy wysokości, mapa]; do tego wariantu można „dobić” szlakami z Tenczyna (czerwony, zielony), Krzeczowa (czerwona ścieżka spacerowa), Skomielnej Białej (zielony).

W niniejszym wpisie opiszę najbardziej typową pętlę na Luboń Wielki, obejmującą start z Rabki-Zdrój Zaryte, podejście szlakiem żółtym oraz zejście niebieskim. Trasa nie jest długa, przez co idealnie sprawdzi się dla początkujących piechurów (oraz tych bardziej zaawansowanych, szukających szybkich opcji na krótki wypad w góry po pracy).

Spis treści

1. Start z Rabki-Zdrój Zaryte
2. Perć Borkowskiego, czyli beskidzkie gołoborza
3. Luboń Wielki – schronisko na szczycie
4. Powrót szlakiem niebieskim
5. Mapa wycieczki
6. Luboń Wielki z innymi szczytami?

Start z Rabki-Zdrój Zaryte

Dzisiejszą wycieczkę na Luboń Wielki realizuje w formule „wypadu po pracy”, dlatego do Rabki-Zdrój Zaryte zajeżdżam krótko po godzinie 18. Samochód zostawiam na sporym placu przy cmentarzu, zlokalizowanym zaraz przy torach kolejowych (współrzędne: 49.6262853N, 19.9939208E, link do mapy). Wprawdzie bliżej szlaku znajduje się jeszcze popularny parking przy sklepie Lewiatan, ale za to miejsce musiałbym już uiścić opłatę w kasie sklepu. Bez sensu!

Dojeżdżając na parking przy cmentarzu zwracam uwagę na kościół Matki Bożej Częstochowskiej z przepięknymi, drewnianymi akcentami. Świątynia została zbudowana w 1987 roku, co wydaje mi się najlepszym przykładem, że nawet w czasach współczesnych można wznieść coś naprawdę estetycznego, klimatycznego oraz zgodnego z lokalną tradycją. Z cmentarza kontynuuje drogą publiczną, przechodząc przez niewielki wiadukt nad torami kolejowymi. Zaraz obok znajduje się stacja Rabka Zaryte, na której zatrzymują się pociągi regionalne na liniach Kraków – Zakopane oraz Rabka-Zdrój – Zakopane. Dzięki temu, Luboń Wielki stanowi godny rozważenia cel wycieczki dla osób niezmotoryzowanych.

W kilka chwil wychodzę na drogę główną – drogę krajową nr 28, a następnie skręcam w prawo. Po zaledwie 150 metrów odbijam w lewo – w szlak żółty, czyli w Perć Borkowskiego.

Perć Borkowskiego, czyli beskidzkie gołoborza

Perć Borkowskiego to jeden z najciekawszych szlaków w okolicy. Jego wyjątkowość bierze się z tego, że w swoim górnym biegu prowadzi przez masywne rumowisko skalne, jedyne takie w tej części Beskidów. Nazwa szlaku upamiętnia Stanisława Dunin-Borkowskiego – wybitnego działacza rabczańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT), pedagoga i wielkiego miłośnika gór. To właśnie on – w 1929 roku – wytyczył i wyznakował żółty szlak, udostępniając szerszemu gronu ten interesujący, skalny rejon.

Pierwsze kilka minut wędrówki żółtym szlakiem turystycznym spędzam wśród górnych zabudowań Rabki-Zdrój. Następnie, za wyraźnymi znakami, ostro skręcam w prawo, kontynuując sympatyczną, leśną ścieżką. Jak to zwykle bywa w Beskidzie Wyspowym, teren niemal od razu mocno podrywa się ku górze, umożliwiając mi całkiem sprawne nabywanie kolejnych metrów wysokości. Od czasu do czasu las się rozrzedza, ukazując przed moimi oczami przeurocze polany z widokiem na pobliskie pasmo Gorców. Kocham lato ;). A także to, że mogę wyjechać sobie w góry, ot tak, po prostu, po pracy.

Po kilkudziesięciu minutach intensywnego podejścia, napotykam na czerwoną tabliczkę, informującą mnie o przekroczeniu granic „rezerwatu przyrody Luboń Wielki”. Rezerwat został utworzony w 1970 roku, a jego głównym celem jest zachowanie w niezmienionym kształcie unikalnego osuwiska fliszowego z całym jego bogactwem geologicznym. No i rzeczywiście – szlak niemal z marszu staje się znacznie bardziej kamienisty, a w kilka minut później ląduje bezpośrednio na skalistym gołoborzu. Teren wymaga zachowania koncentracji, a na górze rumowiska może wymagać podparcia się ręką, ale nie jest to oczywiście nic, co można byłoby określić mianem „wspinaczki”. Szlak jest dwustronny, ale rekomendowane jest używanie go tylko do wejścia.

Skalny odcinek jest raczej krótki, ale w moim odczuciu bardzo ciekawy. Poza walorami przyrodniczymi, miejsce oferuje też przepiękne widoki. Z górnej części rumowiska roztacza się bowiem bardzo szeroka panorama na Gorce oraz całą linię Tatr. Ponad gołoborzem szlak żółty skręca w prawo. Przez kilka minut trawersuje zbocze na wysokości ok. 950 m n.p.m., a następnie skręcam w lewo i rozpoczynam ostatni akord podejścia.

Luboń Wielki – schronisko na szczycie

Na szczycie Lubonia Wielkiego (1 022 m n.p.m.) melduje się o godzinie 19.40, czyli w ok. półtorej godziny od opuszczenia parkingu w Rabce Zaryte. Siadam więc na ławce, wyciągam jedzonko i obserwuje roztaczającą się z Lubonia panoramę w kierunku północnym i wschodnim. Na pierwszym planie jest Szczebel, na lewo od niego Zębolowa, a po prawo trapez Lubogoszczy i Śnieżnica. Jakby się lekko wychylić, widać też charakterystyczną kopułę Mogielicy.

Na Luboniu Wielkim znajduje się schronisko turystyczne, usytuowane w bardzo charakterystycznym, zabytkowym obiekcie. Budynek oddano do użytku w 1931 roku, staraniem rabczańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. W latach 1933-1936 gospodarzem obiektu był wspomniany już Stanisław Dunin-Borkowski; od 2017 roku jest to też zresztą jego patron. Jest to też jedyne schronisko PTTK, które z całą pewnością leży w Beskidzie Wyspowym. Co do drugiego – położonego na Kudłaczach – od dłuższego czasu toczą się deliberację czy zaliczyć go do Wyspowego, czy też jednak do Makowskiego (przy czym ostatnia regionalizacja z 2018 r. wskazywałaby wyraźnie na Makowski). Przy schronisku znajduje się jeszcze stacja meteorologiczna (otwarta w 1953 roku) oraz nadajnik radiowo-telewizyjny, usytuowany tu w 1961 roku.

Warto dodać, że szczyt Lubonia Wielkiego jest również miejscem startu i początku jednego z ważniejszych polskich szlaków długodystansowych – Małego Szlaku Beskidzkiego. MSB liczy sobie ok. 137 kilometrów i biegnie przez te pasma, które pomija Główny Szlak Beskidzki – przez Beskid Wyspowy, Beskid Makowski oraz Beskid Mały. Drugi koniec szlaku znajduje się w dzielnicy Straconka w Bielsku-Białej.

Powrót szlakiem niebieskim

Z Lubonia Wielkiego wracam do Rabki-Zaryte szlakiem niebieskim. O ile Perć Borkowskiego była bardzo ciekawa, tak powrót wydaje mi się już lekko nudnawy i monotonny. Niebieski szlak biegnie wyłącznie gęstym lasem, bez większych prześwitów. W początkowej fazie wiedzie razem ze szlakiem zielonym, ale obie trasy rozwidlają się na wysokości ok. 940 m n.p.m. Szlak niebieski momentami dosyć nieintuicyjnie zakręca, toteż polecam zwracać szczególną uwagę na znaki. Powrót do drogi głównej zajmuje mi ok. 40 minut.

Cóż mogę powiedzieć – bardzo miły, ok. dwugodzinny spacerek ;). Polecam!

Data wycieczki: 8 lipca 2026 roku

Statystyki wycieczki: 8,5 km; 565 metrów różnicy wysokości

Mapa wycieczki

Luboń Wielki z innymi szczytami?

Osoby, które chciałyby zdobyć Luboń Wielki w ramach większej, kilkugodzinnej pętli, powinny rozważyć rozpoczęcie wycieczki z Tenczyna i rozciągnięcie wycieczki o pobliski Szczebel i Luboń Mały (wariant 22 km, 1000 metrów różnicy wysokości, zobacz mapę).

Ze względu na specyfikę pasma, znacznie więcej możliwości daje wykorzystanie do konstrukcji trasy komunikacji zbiorowej. Ciekawym pomysłem byłaby np. trasa z Rabki-Zdrój przez Polczakówkę, Luboń Wielki i Szczebel do Lubnia bądź do Mszany Dolnej. W tym ostatnim wariancie, wycieczkę można byłoby nawet rozszerzyć jeszcze o Lubogoszcz!

Trzymając się wariantu opisanego w niniejszym wpisie, wycieczkę można rozszerzyć o krótki trekking na szczyt Polczakówka. Na wierzchołku stoi wieża widokowa z obszerną panoramą na Beskid Wyspowy i Gorce. Można byłoby również przejść się ze szczytu grzbietowym szlakiem niebieskim na polanę Surówka i na Luboń Mały, a następnie wrócić tą samą trasą.

Dziękuję za poświęcenie czasu na przeczytanie mojego wpisu! Jeśli chcesz być na bieżąco z nowymi treściami, zapraszam do śledzenia mnie na Facebooku i Instagramie! Będę wdzięczny za każde polubienie, komentarz i udostępnienie. Jeżeli uważasz moje treści za wartościowe i chcesz mnie wesprzeć, zapraszam do postawienia mi wirtualnej kawy na buycoffee.to.